Kosmiczny rok w AGH!

Od uruchomienia anteny satelitarnej, przez orbitalny HYPE i księżycowy LUNARIS, po Turbulencję i sukcesy łazika

Na początku 2025 r. na dachu Centrum Technologii Kosmicznych AGH zainstalowano specjalistyczną antenę do komunikacji z satelitami. To kluczowy element infrastruktury w projektach kosmicznych – pozwala nawiązywać i utrzymywać stałą łączność z obiektami na orbicie. Dzięki temu możliwe jest szybkie reagowanie na problemy techniczne oraz bieżące odbieranie wyników eksperymentów realizowanych na pokładzie satelitów.

Pierwszym obiektem śledzonym przez antenę był HYPE – najmniejszy polski satelita, a zarazem pierwszy w pełni stworzony przez studentów. Został wyniesiony na orbitę w styczniu 2025 r. w ramach misji Falcon 9 Transporter‑12. Cały proces projektowania i montażu przeprowadzili studenci i studentki AGH skupieni w Kole Naukowym SatLab AGH, we współpracy z Centrum Technologii Kosmicznych AGH. Projekt HYPE to przykład, jak projekty realizowane w kołach naukowych przekładają się na realne wdrożenia.

Inne koło naukowe działające w obszarze technologii kosmicznych – AGH Lunar‑Technologies – opracowało analizator pyłu księżycowego LUNARIS. Ten ładunek o masie 200 gramów badał interakcje regolitu z materiałami stosowanymi w przemyśle kosmicznym, aby wskazać powłoki najlepiej odporne na ścierające i korozyjne działanie pyłu. LUNARIS przeszedł zaawansowane testy środowiskowe w laboratoriach Europejskiej Agencji Kosmicznej. Wnioski z eksperymentu mogą mieć kluczowe znaczenie dla projektowania urządzeń przeznaczonych do pracy na powierzchni Księżyca i dla bezpieczeństwa przyszłych misji.

Zespół AGH Space Systems zaprezentował najnowszą wersję Turbulencji – pierwszej w Polsce studenckiej rakiety z napędem na ciekłe paliwo i jednocześnie najbardziej zaawansowanej technicznie konstrukcji w historii zespołu. Pod koniec lipca rakieta wykonała pierwszy lot, wznosząc się na wysokość blisko 5 km. Dla zespołu to zarówno symboliczne zwieńczenie wieloletnich prac rozwojowych, jak i punkt startowy do kolejnych misji – w tym lotów na większe pułapy i eksperymentów z ładunkami naukowymi.

Rok 2025 przyniósł także sukcesy w zawodach łazików planetarnych. Zespół AGH Space Systems zadebiutował w Australian Rover Challenge –w ścisłym finale pokonał 14 drużyn z całego świata i stanął na najwyższym miejscu na podium. W europejskiej edycji zawodów zespół zakończył rywalizację na trzeciej pozycji, potwierdzając pozycję w ścisłej czołówce międzynarodowej.

Największe wydarzenie kosmiczno-robotyczne w Europie – European Rover Challenge – po raz drugi odbyło się na kampusie AGH. Dzięki temu mogliśmy z bliska obserwować zmagania zespołów z całego świata w zadaniach inspirowanych realnymi scenariuszami eksploracji Marsa i Księżyca – od autonomicznej nawigacji, przez pobór próbek, po serwisowanie sprzętu.

Kluczowe partnerstwa: cyberbezpieczeństwo, sztuczna inteligencja i transformacja energetyczna

W 2025 r. AGH podjęła współpracę z partnerami instytucjonalnymi w wielu kluczowych obszarach.

Wspólne działania z Wojskowym Instytutem Techniki Inżynieryjnej przyczynią się do rozwoju nowoczesnych rozwiązań obronnych, wspierających zarówno sektor wojskowy, jak i cywilny. Porozumienie z WITI zintensyfikuje działania badawcze i rozwojowe w zakresie nowoczesnych technik i technologii wojskowych, ochrony ludności oraz innowacyjnych rozwiązań inżynieryjnych.

Porozumienie o współpracy z Dowództwem Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni to krok w dalszym rozwoju programu Cyber Legion – ogólnopolskiej inicjatywy łączącej środowisko wojskowe, akademickie i cywilne na rzecz wzmocnienia cyberbezpieczeństwa państwa.

Technologiczno-naukowy potencjał AGH będzie istotnym wsparciem dla Miasta Kraków w zakresie reagowania na cyberataki. Współpraca naszej uczelni z władzami miasta ma na celu budowę bezpieczniejszej i odporniejszej na zagrożenia cyfrowe przestrzeni miejskiej, wykorzystującej nowoczesne rozwiązania wypracowane przez środowisko akademickie i eksperckie.

W odpowiedzi na rosnące zagrożenia dla sektora naukowo-badawczego powstała publikacja „SOC4Academia Toolbox”, opracowana przez międzynarodowe konsorcjum SOCCER z udziałem AGH. To kompleksowy zestaw wytycznych i narzędzi wspierających uczelnie w budowaniu odporności na cyberataki.

Wraz z Politechniką Krakowską oraz Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie nasza uczelnia rozpoczęła współpracę w zakresie kształcenia specjalistów dla sektora energetycznego i jądrowego. Efektem podpisanego porozumienia jest utworzenie nowego, wspólnego kierunku studiów magisterskich (II stopnia): inżynieria i zarządzanie w energetyce jądrowej. Nabór kandydatów i kandydatek rusza w zimowej rekrutacji 2025/2026 (od 12 stycznia 2026 r.).

Bierzemy udział w prestiżowym programie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ScalePL, który ma na celu wspieranie rozwoju polskiej innowacyjności, jej umiędzynarodowienie oraz zacieśnienie współpracy pomiędzy polskimi uczelniami a partnerami z Doliny Krzemowej – światowego centrum innowacji, technologii i przedsiębiorczości. ScalePL pomoże uczelni uzyskać nowe możliwości w zakresie transferu wiedzy, rozwijania kompetencji oraz wspierania potencjału startupów i scaleupów.

Ogromnym sukcesem i wyróżnieniem dla AGH była decyzja o uruchomieniu Gaia AI Factory – nowoczesnej fabryki sztucznej inteligencji w Polsce. Wybranemu przez Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie w zakresie Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC JU) konsorcjum będzie kierować Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH. Celem inicjatywy jest stworzenie infrastruktury i ekosystemu wspierającego rozwój zaawansowanych technologii sztucznej inteligencji, zgodnych z europejskimi wartościami zaufania, przejrzystości i odpowiedzialności.

Dodajmy, że działający w ACK Cyfronet AGH superkomputer Helios od momentu pełnej instalacji utrzymuje się w pierwszej setce najszybszych i pierwszej dziesiątce najefektywniejszych energetycznie maszyn obliczeniowych na świecie. W nowej edycji list TOP500 i Green500 utrzymał pozycję lidera w obu tych kategoriach w Polsce.

Otwarci na świat

Miniony rok sprzyjał wzmacnianiu pozycji AGH w międzynarodowej przestrzeni edukacyjnej. Uczelnia otrzymała finansowanie na łączna kwotę blisko 5 mln zł z Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej na finansowanie kliku projektów realizowanych samodzielnie lub we współpracy z instytucjami szkolnictwa wyższego z naszego regionu oraz z zagranicy. Realizację tych projektów koordynuje Centrum Spraw Międzynarodowych AGH.

• Małopolska – Inspiration for Your Research Journey (inicjatywa NAWA–EURAXESS Network)
• Trzecia edycja Międzynarodowej Szkoły w AGH – Cursos de Verano en AGH Universidad de Cracovia (program NAWA SPINAKER)
• Partnerstwo strategiczne AGH i wiodących instytucji naukowych w Wietnamie (program „Partnerstwa Strategiczne”)
• Krótkookresowa wymiana akademicka sposobem na podniesienie jakości kształcenia w instytucjach szkolnictwa wyższego i nauki (program NAWA PROM)

Grant w wysokości niemal 1,5 mln zł z prowadzonego przez NAWĘ programu „Wsparcie Uniwersytetów Europejskich” sfinansuje realizację dodatkowych działań podejmowanych w ramach sojuszu uczelni europejskich UNIVERSEH. Projekt UNIVERSEH Open obejmie szereg aktywności wspierających rozwój edukacji kosmicznej oraz umiędzynarodowienie uczelni.

W roku 2025 ruszył nowy cykl zatytułowany „AGH University International Faces”. Prezentujemy w nim sylwetki studentów, studentek, doktorantów, doktorantek, pracowników oraz pracownic z zagranicy – osób, które wzbogacają nasze środowisko akademickie doświadczeniem, zaangażowaniem i pasją. Do tej pory ukazało się sześć odcinków. Projekt realizuje Centrum Komunikacji i Marketingu AGH.

Możemy pochwalić się także naszymi „mistrzami internacjonalizacji”. Prof. Janusz Szpytko, inicjator współpracy AGH z UNESCO i dyrektor Centrum AGH–UNESCO, otrzymał nagrodę w kategorii Gwiazda Rozwoju (Development Star). Safya Elsharkawy, doktorantka Szkoły Doktorskiej AGH, została uznana za najlepszą studentkę zagraniczną w Polsce w kategorii studia doktoranckie/szkoły doktorskie w konkursie Interstudent.

Równośc i dostępność

W roku 2025 kontynuowaliśmy w AGH proces wprowadzania rozwiązań, które wzmacniają równość, dostępność i transparentność.

Na początku 2025 roku AGH przyjęła „Plan Równości Płci na lata 2025–2028”. Dokument zawiera analizę dobrostanu osób studiujących i pracujących w AGH, wskazuje obszary wymagające szczególnej uwagi oraz opisuje pozytywne zmiany wprowadzone w ostatnich latach. Uwzględnia wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące równowagi płci w procesach decyzyjnych, rekrutacji, projektowaniu badań i dydaktyki oraz godzenia życia zawodowego z rodzinnym.

Na naszej uczelni powstał „Przewodnik języka inkluzywnego”, który pokazuje, jak mówić w sposób włączający i wspierający. Publikacja wyjaśnia: dlaczego warto używać języka, który łączy, jak formułować wypowiedzi, aby nikogo nie wykluczać, jak budować komunikację sprzyjającą integracji w społeczności akademickiej.

Wprowadziliśmy Politykę Otwartej, Transparentnej i Merytorycznej Rekrutacji (OTM-R) dla nauczycieli akademickich, aby proces ich zatrudniania był jasny, uczciwy i oparty na wysokich standardach. Celem jest zapewnienie równych szans wszystkim kandydatom oraz przyciągnięcie najlepszych specjalistów, w tym naukowców z zagranicy.

Implementacja OTM-R jest istotną częścią realizacji Strategii HR4R AGH. Aby przybliżyć temat podnoszenia jakości pracy w środowisku akademickim oraz wspierania rozwoju karier naukowych Centrum Obsługi Nauki AGH zorganizowało na uczelni „Dni HRS4R”. Wydarzenie pozwoliło m.in. zdobyć praktyczną wiedzę na temat procedur administracyjnych na uczelni i dowiedzieć się, w jaki sposób AGH wdraża zasady Europejskiej Karty Naukowca oraz strategię HRS4R.

Dzięki grantowi z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju rozpoczynamy realizację projektu Centrum Wiedzy o Dostępności AGH (CWD AGH). Powstaną m.in.: park technologiczny LivingLab, poradniki dotyczące zwiększania dostępności, punkt informacyjno-konsultacyjny wspierający transfer wiedzy oraz badania nad technologiami dla osób z niepełnosprawnościami.

Uruchomiony został Portal Pracowniczy AGH – centralne narzędzie wspierające pracowników w dostępie do informacji kadrowo-płacowych, dokumentów i aplikacji uczelnianych. Dla części użytkowników dostępne są także dane o osiągnięciach naukowo-dydaktycznych w jednym miejscu.

Nagrody i granty dla naukowców i naukowczyń

Działalność naukowa badaczy i badaczek z AGH była nagradzana m.in. przez Prezesa Rady Ministrów, Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Fundację Tygodnika „Polityka”.

Realizację ambitnych projektów badawczych wsparły finansowo instytucje takie jak: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (LIDER, LIDER Plus), Narodowe Centrum Nauki (Minitaura, Sonata 20, Opus 28, Sonata Bis 14, Sonatina 9, Opus Lap Wave), Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FIRST TEAM FENG, START).

Sukcesy studentów i studentek

Zespół AGH Racing oficjalnie zaprezentował swój najnowszy projekt – RTE 3.0, w pełni elektryczny bolid wyścigowy, który wyznacza nowy kierunek w rozwoju koła naukowego. Uroczysta premiera pojazdu odbyła się w przestrzeniach Muzeum Lotnictwa Polskiego i zgromadziła gości ze świata nauki, przemysłu i motorsportu.

Pełen sukcesów rok ma za sobą AGH Solar Boat. Autonomiczna łódź Barka zdobyła drugie miejsce w zawodach Njord – The Norwegian Autonomous Ship Challenge w Trondheim. Celka również stanęła na drugim stopniu podium (w klasie AI) – podczas międzynarodowych zawodów Monaco Energy Boat Challenge. Ta konstrukcja zwyciężyła ponadto w Konkursie Konstrukcji Studenckich KoKoS w kategorii vehicle.

Student kierunku Metalurgia na Wydziale Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej, został laureatem międzynarodowej olimpiady studenckiej dotyczącej procesów obróbki plastycznej metali (International Students Olympiad on Metal Forming Processes). Reprezentant AGH zdobył pierwsze miejsce w sekcji kuźnictwa (Hot Bulk Forging), pokonując konkurencję z całego świata.

Studenckie Koło Naukowe Fizyków Bozon AGH odniosło podwójny sukces w konkursie StRuNa 2025 – projekt „Budowa ogniwa przeznaczonego do pracy w niskich temperaturach” zdobył pierwszą nagrodę w kategorii StRuNa-Science oraz tytuł Projekt Roku. Wyróżnienie w kategorii Koło Naukowe Roku 2025 otrzymało z kolei SKN AGH Focus.

Debaty w istotnych kwestiach

W 2025 r. AGH była gospodarzem szeregu ważnych spotkań i konferencji poświęconych rozwojowi nauki, szkolnictwa wyższego oraz komunikacji w środowisku akademickim.

W murach naszej uczelni odbyło się Posiedzenie Prezydium oraz Zgromadzenie Plenarne Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP). Rektorzy ponad 100 polskich uczelni dyskutowali o strategii rozwoju oraz najważniejszych wyzwaniach stojących przed systemem szkolnictwa wyższego i nauki. Istotnym tematem rozmów był również dobrostan wspólnot akademickich.

Zagadnienia związane z rozwojem polskiej nauki i badań, wyzwania, jakie przed nimi stoją, oraz wsparcie badań naukowych w Polsce były głównymi tematami debaty „Porozmawiajmy o polskiej nauce” z udziałem społeczności akademickiej AGH.

Przedstawiciele uczelni, instytutów oraz innych jednostek prowadzących szkoły doktorskie spotkali się w AGH, aby wymienić doświadczenia i omówić kwestie związane z funkcjonowaniem tych szkół podczas III Ogólnopolskiej Konferencji Szkół Doktorskich.

O roli języka angielskiego w budowaniu europejskiego uniwersytetu oraz wspieraniu wielojęzyczności i edukacji w języku angielskim w oparciu o różnorodność kulturową w europejskich sojuszach uniwersyteckich dyskutowano podczas międzynarodowej, interdyscyplinarnej konferencji „English as a Catalyst for Knowledge Transfer and Collaboration in European University Alliances”.

W Bibliotece Głównej AGH odbyła się konferencja „Słowa – kluczem. Social media, marketing i komunikacja w bibliotekach”, która zgromadziła ekspertów ds. social mediów, marketingu i komunikacji w bibliotekach akademickich i publicznych. Uczestnicy wymieniali doświadczenia w kontekście dynamicznie zmieniającej się roli bibliotek w środowisku naukowym, edukacyjnym i społecznym.

Inne ważne inicjatywy oraz wydarzenia

Na zakończenie chcemy wspomnieć jeszcze o kilku inicjatywach i wydarzeniach – ważnych dla naszej akademickiej społeczności.

W rekrutacji letniej na rok akademicki 25/26 pojawiła się nowość: możliwość kontynuacji kształcenia na studiach technicznych dla osób bez studiów inżynierskich.

Zespół Centrum e-learningu i Innowacyjnej Dydaktyki AGH przygotował wyjątkową publikację książkową, zbierającą wiedzę o metodach dydaktycznych i o tym, co działa. „Metody, które działają. Przewodnik dla prowadzących zajęcia w uczelniach” to pozycja przeznaczona przede wszystkim dla osób zajmujących się dydaktyką akademicką, nauczycielek i nauczycieli na uczelniach technicznych, ale nie tylko.

Zakończyła się kompleksowa modernizacja budynku D-8, siedziby Wydziału Odlewnictwa. Nowoczesne sale dydaktyczne i laboratoria będą służyć kolejnym pokoleniom studentów i naukowców. Po gruntownym remoncie do użytku oddano również Dom Studencki Zaścianek.

Obchodziliśmy dwa ważne jubileusze. 80-lecie Stowarzyszenia Wychowanków AGH zgromadziło ponad pół tysiąca osób. Z kolei 10-lecie działalności Centrum Energetyki AGH było okazją do podsumowań oraz prezentacji planów na przyszłość.

W Muzeum Geologicznym Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH została otwarta wystawa stała „Paleobiologia. Innowacje w dziejach życia”.

Sklep Internetowy AGH poszerzył ofertę o limitowaną kolekcję „I love AGH” – funkcjonalną i stylową klasykę w nowoczesnym wydaniu, idealną na aktywny dzień na uczelni i poza nią.