20.06.2022

Polska wśród pięciu państw UE wybranych do instalacji systemu superkomputerowego nowej generacji. Maszyna stanie w ACK Cyfronet AGH


Grafika z powielonym tytułem artykułu.

Abstrakcyjna grafika utrzymana w niebieskiej tonacji przedstawiająca długi korytarz i nałożoną na niego geometryczną sieć.

Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie w dziedzinie Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC JU) wytypowało pięć miejsc, w których zostaną zainstalowane nowe superkomputery budujące europejską infrastrukturę przetwarzania danych. Są to: Grecja, Irlandia, Niemcy, Polska i Węgry. Wśród nich, w Centrum Superkomputerowym Jülich, znajdzie się JUPITER – pierwszy europejski komputer o mocy obliczeniowej powyżej 1 Eksaflopsa (1018 operacji zmiennoprzecinkowych na sekundę), który w momencie pełnej instalacji stanie się najszybszą maszyną europejską.

W Polsce już pod koniec 2023 r. powstanie system skali mid-range o mocy kilkukrotnie większej niż najszybszy obecnie superkomputer w Polsce (Athena). Operatorem nowego superkomputera będzie Akademickie Centrum Komputerowe CYFRONET AGH, a dostęp dla polskich naukowców zostanie zapewniony w ramach infrastruktury PLGrid.

Podobnie jak istniejące superkomputery EuroHPC, nowe systemy będą dostępne dla szerokiego grona użytkowników europejskich reprezentujących środowisko naukowe, przemysł i sektor publiczny.

Element większej całości

Celem działania EuroHPC JU jest wyposażenie Europy w jedną z wiodących infrastruktur superkomputerowych świata. Dla realizacji celu podjęto działania związane z uruchomieniem systemów petaskalowych, przed-eksaskalowych i ostatecznie całkowicie eksaskalowych. Pięć superkomputerów jest teraz w pełni sprawnych i zalicza się do najpotężniejszych superkomputerów na świecie: LUMI w Finlandii, Vega w Słowenii, MeluXina w Luksemburgu, Discoverer w Bułgarii i Karolina w Czechach. Trwają też prace nad kolejnymi trzema superkomputerami: LEONARDO we Włoszech, Deucalionem w Portugalii i MareNostrum 5 w Hiszpanii.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że superkomputer LUMI to obecnie najszybszy i najbardziej efektywny energetycznie superkomputer Europy i trzeci na świecie według ogłoszonych w czerwcu 2022 list TOP500 i Green500. Jest efektem działania konsorcjum, w skład którego wchodzi również Polska, reprezentowana przez Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz ACK Cyfronet AGH. Polscy naukowcy uzyskali już pilotażowy dostęp do zasobów superkomputera LUMI.

Założeniem budowy infrastruktury EuroHPC JU jest umożliwienie prowadzenia badań naukowych w znacznie większej skali niż do tej pory i opracowywanie nowych rozwiązań do zastosowania w wielu różnych obszarach, szczególnie w zakresie projektowania leków i nowych materiałów oraz walki ze skutkami zmiany klimatu i procesów antropogenicznych. Spodziewanym efektem oddania do użytku superkomputerów EuroHPC JU jest rozwój nauki i zwiększenie potencjału innowacyjnego dla gospodarki, a docelowo poprawa jakości życia obywateli.

PLGrid – punkt dostępowy do maszyn światowej klasy

Superkomputer mid-range planowany do sfinansowania w Polsce stanie się częścią krajowej infrastruktury PLGrid, podobnie jak obecnie najszybszy polski superkomputer Athena. Zainstalowana w Cyfronecie Athena osiąga teoretyczną moc obliczeniową 7,7 PetaFlopsa, co zapewniło maszynie zajęcie 105 miejsca na czerwcowej liście TOP500. Moc obliczeniowa Atheny dla obliczeń AI to prawie 240 PetaFlopsów, a w rankingu najbardziej ekologicznych superkomputerów Green500 zajmuje bardzo wysoką 9 pozycję. Rozwijany przez konsorcjum PLGrid wachlarz możliwości oferowanych dla użytkowników PLGrid obejmuje także dostęp dla polskich naukowców do superkomputera LUMI. W ten sposób Portal PLGrid jest i będzie jeszcze bardziej dla polskich naukowców punktem dostępowym do komputerów znajdujących się w światowej czołówce. Dzięki zunifikowanemu systemowi uwierzytelniania użytkownika i wspólnemu helpdeskowi PLGrid, badacze z jednostek naukowych z całej Polski korzystają z zasobów mocy obliczeniowej, pamięci oraz pakietów specjalistycznego oprogramowania.

Wytypowanie Polski jako miejsca instalacji jednego z systemów EuroHPC JU jest ważnym wyróżnieniem, potwierdzającym krajowe kompetencje w zakresie utrzymania i operacyjnego wykorzystania superkomputerów na światowym poziomie.

Na stronie EuroHPC JU opublikowano w tej sprawie oficjalny komunikat.