05.03.2020

Otoimplant polskim produktem przyszłości


fot. archiwum Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

Techniczny model implantu

Otoimplant, czyli proteza ucha środkowego o działaniu bakteriobójczym, zdobył nagrodę główną (100 tys. zł) w kategorii „Produkt przyszłości instytucji szkolnictwa wyższego i nauki” w XXII konkursie „Polski Produkt Przyszłości”. Stworzona przez zespół naukowców z AGH pod kierownictwem dr hab. inż. Magdaleny Ziąbki z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki innowacyjna proteza otrzymała również nagrodę specjalną Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Opracowana i przebadana w badaniach klinicznych u pacjentów proteza laryngologiczna zapewnia pacjentom krótszy okres rekonwalescencji i ogranicza ryzyko związane z powikłaniami w przebiegu infekcji i zakażeń bakteryjnych oraz umożliwia odtworzenie budowy i funkcji struktur kostnych ucha środkowego przez przywrócenie prawidłowego rezonansu kosteczek. Dzięki zastosowaniu tego typu implantu możliwa jest poprawa słuchu u pacjentów z uszkodzonym łańcuchem kosteczek słuchowych – na skutek przebiegu stanów zapalnych, urazów, wad wrodzonych i otosklerozy.

Zróżnicowany asortyment rozmiarowy umożliwia rekonstrukcję łańcucha kosteczek słuchowych u wielu pacjentów cierpiących na niedosłuch. Proteza wykonana jest z polimeru medycznego technologią wtryskową poprzez wprowadzenie do osnowy polimerowej bakteriobójczego dodatku modyfikującego (nanocząstek srebra). Może być stosowana jako proteza całkowita lub częściowa. Innowacyjność protezy związana jest zarówno z jej kształtem, jak i funkcją antybakteryjną – wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, spotykanych najczęściej w przestrzeniach ucha środkowego. Jest przy tym bezpieczna dla organizmu, co potwierdzono najpierw w badaniach in vivo na zwierzętach laboratoryjnych, a później w badaniach klinicznych u pacjentów.

Na rynku wyrobów medycznych dostępny jest szeroki asortyment protez ucha środkowego. Brak jednak protezy wykonanej z tworzywa sztucznego, a do tego posiadającej działanie bakteriobójcze. Otoimplant umożliwia ponadto przeprowadzenie diagnostyki obrazowej (tomografii i rezonansu magnetycznego) bez artefaktów, wykazuje wysoką biozgodność, jest lekki i ma zbliżone właściwości do zastępowanych tkanek. Żaden z konkurencyjnych produktów nie łączy tych cech, a każda z nich jest pożądana.

Innowacyjna proteza rozwiązuje problem głuchoty lub ubytku słuchu, które są przyczyną wykluczenia chorych ze społeczeństwa. Osoby po wszczepieniu Otoimplantu mogą swobodnie funkcjonować, zarówno w powszechnych relacjach, jak również przy realizowaniu swoich pasji czy uprawianiu sportu.

Otoimplant jest na VIII poziomie gotowości technologicznej (TRL). Przeprowadzono badania laboratoryjne in vitro, badania kliniczne in vivo na zwierzętach oraz badania kliniczne z udziałem pacjentów. Zadaniem protezy ucha środkowego jest przywrócenie słuchu u pacjentów, którzy w wyniku zapalenia ucha środkowego, przebytych chorób, wad wrodzonych i urazów cierpią na niedosłuch, spowodowany uszkodzeniem ciągłości łańcucha kosteczek słuchowych. Opracowano ostatecznie technologię otrzymywania i formę wyrobu medycznego. Badania potwierdziły, że docelowy poziom technologii został osiągnięty i implant może być zastosowany w przewidywanych dla niego warunkach. Zespół naukowców jest w trakcie rozmów z potencjalnymi inwestorami gotowymi do współpracy przy ostatniej fazie rozwoju produktu tj. wprowadzeniu rozwiązania na ostatni IX poziom TRL, a tym samym zaoferowanie Otoimplantu jako gotowego, pełnoprawnego produktu, mogącego być np. przedmiotem dofinansowania z NFZ. W ramach zabezpieczenia własności intelektualnej produkt chroniony jest polskim i europejskim patentem oraz zastrzeżony znakiem towarowym – „Otoimplant”.

Pierwsza operacja wszczepienia implantu odbyła się w kwietniu 2017 r.

Konkurs „Polski Produkt Przyszłości” organizowany jest przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Ma na celu promowanie opracowanych w Polsce innowacyjnych produktów i technologii, które mają potencjał, by zaistnieć nie tylko na rynku krajowym, ale również światowym. Jego organizatorzy na co dzień oferują wsparcie przedsiębiorstwom i jednostkom naukowym, które chcą realizować nowatorskie projekty oraz tworzyć innowacyjne produkty i usługi.

Konkurs cieszy się coraz większym zainteresowaniem – do udziału w tegorocznej edycji zgłoszono aż 96 projektów (o 24 więcej niż rok wcześniej) z obszaru medycyny, chemii, elektroniki czy biotechnologii. O trzy nagrody główne po 100 tys. oraz wyróżnienia i nagrody specjalne rywalizowali przedsiębiorcy, jednostki naukowe oraz ich konsorcja.