11.12.2018

Badacz z AGH z ministerialną nagrodą za osiągnięcia naukowe


fot. archiwum prywatne dr. hab. inż. Tomasza Bołda

Dr hab. inż. Tomasz Bołd z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej znalazł się wśród laureatów tegorocznych Nagród Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Naukowiec otrzymał nagrodę za osiągnięcia naukowe I stopnia.

Dr hab. inż. Tomasz Bołd rozpoczął karierę naukową na wydziale Fizyki i Techniki Jądrowej AGH (obecnie Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej) w 2000 r. jako asystent naukowy oddelegowany do pracy przy eksperymencie ZEUS na akceleratorze HERA w DESY w Hamburgu. Jego zadaniem była pełna modernizacja systemu zbierania danych z nowo wybudowanego monitora świetlności. Prace zakończyły się sukcesem, a eksperyment ZEUS został wyposażony w system pozwalający na pomiar świetlności z niepewnością na poziomie 2%, co było kluczowe z punktu widzenia precyzyjnych pomiarów Modelu Standardowego i funkcji struktury protonu. Opracowany przez naukowca system był używany od 2001 r. do końca funkcjonowania eksperymentu ZEUS w 2007 r.

W trakcie studiów doktoranckich badacz dołączył do zespołu ponad 3000 fizyków, doktorantów i studentów pracujących przy eksperymencie ATLAS na LHC w ośrodku CERN, jednym z dwóch największych międzynarodowych eksperymentów fizyki wysokich energii. Zajmował się uruchomieniem lokalnej infrastruktury obliczeniowej eksperymentu w centrum obliczeniowym Cyfronet, uczestnicząc w europejskim projekcie Crossgrid.

W roku 2005 dr hab. inż. Tomasz Bołd podjął pracę na Uniwersytecie Kalifornijskim w Irvine, gdzie został oddelegowany do pracy przy budowie systemu filtracji i akwizycji eksperymentu ATLAS Trigger and Data Acquisition – ATLAS TDAQ. Wcześniejsze doświadczenia naukowe sprawiły, że stał się jedną z wiodących postaci w zespole odpowiadającym za budowę filtra wysokiego poziomu. Od 2007 r. kierował pracami międzynarodowego zespołu odpowiadającego za koncepcję, konstrukcję, wdrożenie i konserwację filtra wysokiego poziomu, będącego uniwersalnym systemem pozwalającym na efektywną rejestrację elektronów, fotonów, muonów, tauonów, neutrin i innych bardziej złożonych obiektów przy jednoczesnym odrzucaniu tła o przekrojach czynnych większych o wiele rzędów wielkości. Jednym z wyników uzyskanych w ramach eksperymentu ATLAS było odkrycie istnienia skalarnego bozonu (tzw. bozonu Higgsa) odpowiedzialnego za nadawanie cząstkom elementarnym masy, za co w 2013 r. przyznano nagrodę Nobla z fizyki. Nie byłoby to możliwe bez świetnie działającego detektora, a w szczególności bez sprawnego i uniwersalnego systemu filtracji zaprojektowanego i zbudowanego przez dr. hab. inż. Tomasza Bołda. W 2014 r. w uznaniu zasług naukowiec wraz z dwoma współpracownikami otrzymał prestiżową nagrodę „ATLAS Outstanding Achievement Award” za projekt, implementację, wdrożenie i wyjątkowe wsparcie projektu centralnego oprogramowania filtra eksperymentu ATLAS.

Po powrocie do Akademii Górniczo-Hutniczej w 2011 r. dr. hab. in Tomasz Bołd dalej współpracował przy eksperymencie ATLAS. Jednak zakres jego działalności poszerzył się o badania plazmy kwarkowo-gluonowej wytwarzanej w zderzeniach ciężkich jonów. W latach 2010-2016 poza analizą danych był osobą odpowiedzialną za przygotowanie systemu filtracji we wszystkich naświetlaniach z użyciem ciężkich jonów. Kontynuował także współpracę przy eksperymencie ATLAS TDAQ, reprezentując klaster AGH i UJ. Dzięki znakomitej znajomości tematyki systemów akwizycji i filtracji był także koordynatorem wystąpień konferencyjnych grupy ATLAS TDAQ. W ostatnich latach powierzono mu także koordynację procesu modernizacji oprogramowania filtra wysokiego poziomu dla całego eksperymentu ATLAS. Pierwsza faza zakłada unowocześnienie centralnych składników oprogramowania, a jej zakończenie planowane jest na rok 2020, kiedy to system ma zostać wdrożony do działania.

Badacz wielokrotnie referował wyniki eksperymentu ATLAS, a także postępy w budowie systemu filtracji na międzynarodowych konferencjach.

Nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznawane są co roku za wybitne osiągnięcia naukowe, naukowo-techniczne, dydaktyczne i za całokształt dorobku.W tym roku nagrodzonych zostało 69 wybitnych naukowców z całej Polski.