24.08.2021

AGH w czołówce polskich uczelni pod względem liczby udzielonych patentów


fot. thefirstnews.com/kalbar

Akademia Górniczo-Hutnicza uplasowała się na się trzecim miejscu rankingu podmiotów, którym udzielono najwięcej patentów w 2020 r. Zestawienie i podsumowanie zeszłego roku przygotował Urząd Patentowy RP. Wśród 70 patentów z AGH są między innymi rozwiązania z obszaru energetycznego, inżynierii środowiska, motoryzacji czy ochrony zdrowia.

Rektor AGH prof. Jerzy Lis podkreśla:
Innowacyjne rozwiązania powstające w AGH obecne są w niemalże każdej dziedzinie. Uznajemy za bardzo duży sukces patenty, które powstają w murach naszej uczelni. Nieprzerwanie dostarczamy je dla przemysłu, firm czy bardzo specjalistycznych branż z obszaru nowych technologii, cyberbezpieczeństwa, energetyki, medycyny czy inżynierii środowiska. Okres pandemii szczęśliwe nie zatrzymał prac prowadzonych od wielu lat i dzięki temu udało się naszym naukowcom otrzymać w zeszłym roku aż 70 patentów. Bardzo często są to narzędzia, które powstają na zlecenie konkretnej firmy czy na potrzeby konkretnego zakładu. Tergo typu rozwiązania są z punktu widzenia komercjalizacji nauki najciekawsze. Od razu właściwie zaczynają działać w konkretnym miejscu.

Jednym z rozwiązań z AGH, które otrzymało patent, jest osobiste przenośne urządzenie do monitorowania składu wydychanego powietrza. Jego współtwórcami są prof. Konstanty Marszałek oraz prof. Artur Rydosz z Wydziału Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji. Prace nad nieinwazyjnym analizatorem oddechu, który mógłby zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi za pomocą analizy składu wydychanego powietrza, prowadzone są w AGH od ponad 15 lat. Twórca rozwiązania wyjaśnia:
Taki detektor biomarkerów działał będzie podobnie do alkomatu, gdzie pomiary z krwi zostały zastąpione pomiarami z oddechu, stąd też jego robocza nazwa Diabetomat. Prace prowadzone są obecnie w zespole LAB – Laboratorium Analizy Biomarkerów. W naszym interdyscyplinarnym zespole skupiamy się przede wszystkim nad opracowaniem nowoczesnych systemów detekcyjnych oraz nowatorskich metod diagnostycznych, które przybliżą nas do świata bez igieł. Za sukces zespołu z pewnością można uznać prowadzone aktualnie badania kliniczne oraz powołanie spółki spin-off Advanced Diagnostic Equipment, która komercjalizuje urządzenie dla chorych na cukrzycę.

Innym rozwiązaniem, także z obszaru ochrony zdrowia, jest sposób wytwarzania resorbowalnej membrany do regeneracji tkanek. Autorką tego rozwiązania jest prof. Ewa Stodolak-Zych z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki. Jak podkreśla twórczyni, potencjał regeneracyjny naszego organizmu jest coraz szerzej doceniany w medycynie i weterynarii. W wielu przypadkach konieczny jest jednak czynnik inicjujący lub przynajmniej stymulujący proces autonaprawy uszkodzonej tkanki czy narządu. Takim rozwiązaniem jest właśnie polimerowa membrana zaporowa stworzona z myślą o sterowanej regeneracji tkanek.

W proponowanym rozwiązaniu celem nadrzędnym było opracowanie nie tylko bezpiecznego dla organizmu polimerowego materiału membrany, ale przede wszystkim możliwość regulowania jej porowatości i rozwinięcia powierzchni. Cechy te ułatwiają migracje, łączenie się i namnażanie komórek tkanki kostnej. Nasz materiał zatrzyma te same procesy wśród komórek tkanki łącznej. Dodatkowym atutem rozwiązania jest wykorzystanie naturalnych czynników wzrostu komórek obecnych we krwi pacjenta, a dokładnie w jego osoczu. Ponadto opracowany materiał membranowy sprawdza się jako nośnik czynników aktywujących (czynników wzrostu) proces naprawczy tkanki i wpisuje się w ideę terapii wykorzystujących medycynę regeneracyjną i inżynierię tkankową, co docenione zostało przez klinicystów w takcie badań in vivo – wyjaśnia prof. Ewa Stodolak-Zych.

Z obszaru rozwiązań wykorzystywanych w akustyce warto zwrócić uwagę na rozwiązanie zaproponowane przez Katedrę Mechaniki i Wibroakustyki na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. Ustrój akustyczny o regulowanych parametrach autorstwa dr. inż. Jarosława Rubachy jest nowatorskim pomysłem pozwalającym na rozwój mechanizmów do sterowania akustyką sal wielofunkcyjnych. W dobie nowoczesnego wzornictwa wnętrz zastosowanie elementów pozwalających na dynamiczną zmianę parametrów akustycznych wnętrza jest niezwykle ważne i rozszerza funkcjonalność danego pomieszczenia.

Wiele z dzisiejszych projektów tzw. sal wielofunkcyjnych, a więc spełniających np. zarówno funkcję koncertową jak i audytoryjną, wymaga zastosowania specjalistycznych rozwiązań pozwalających na dostosowanie akustyki do funkcji wymaganej przez konkretne wydarzenie. Nasze rozwiązanie pozwala na płynną regulację parametrów pochłaniania, rozpraszania i odbijania dźwięku w zależności od wymaganej funkcji. Dodatkowo pozwala m.in. lepiej dostosować pomieszczenie do wielkości zespołu występującego lub wręcz całkowicie zmienić funkcję pomieszczenia z audytoryjnej na koncertową – tłumaczy dr inż. Jarosław Rubacha.

Rozwiązanie dotyczące sposobu zagospodarowania odpadów z produkcji papieru zaproponowała z kolei prof. Barbara Tora z Wydziału Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami. Autorka tłumaczy:
Zakłady przemysłu papierniczego generują znaczną ilość odpadów, które zawierają głównie substancję organiczną pochodzenia biomasowego. Należą do nich przede wszystkim odpady z włókna, osady z odbarwiania makulatury czy z produkcji celulozy. Nasz patent proponuje sposób zagospodarowania takich odpadów do produkcji paliwa biomasowego.

Do produkcji paliwa wykorzystuje się ciepło odpadowe z procesu produkcji papieru (masę celulozową suszy się w temperaturze 95–120°C). Opatentowane rozwiązanie realizuje zasady gospodarki w obiegu zamkniętym – pozwala na zagospodarowanie odpadów stałych, ciepła odpadowego oraz odpadów ciekłych z produkcji papieru. Rozwiązanie powstało w wyniku współpracy z zakładami papierniczymi International Paper w Kwidzyniu.