16.06.2020

Wynalazek naukowców z AGH służy Operze Krakowskiej


Nowa bariera orkiestronu w Operze Krakowskiej. Fot. arch. Tadeusza Kamisińskiego

Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej skonstruowali specjalną barierę orkiestronu (miejsca przeznaczonego dla orkiestry w operze lub teatrze) o regulowanej geometrii, która zapewnia lepszą słyszalność muzyki w sali, zwiększa komfort pracy muzyków oraz poszerza możliwości artystycznej ekspresji. Opatentowany wynalazek z AGH od roku służy Operze Krakowskiej.

Bariera orkiestronu podzielona została na sekcje o szerokości ok. 120 cm, w których zamontowano panele refleksyjne w formie poziomych żaluzji. Odległości pomiędzy panelami oraz ich kąt pochylenia są regulowane. Regulacja pozwala też na całkowite usunięcie paneli z pola sekcji przez zsunięcie ich w dół. Przewidziano możliwość automatycznego napędu tego mechanizmu, który w przyszłych pracach umożliwi inteligentne sterowanie położeniem żaluzji. Dzięki zastosowaniu elementów regulowanych mechanicznie można dostosować parametry akustyczne bariery do potrzeb zależnych od takich czynników jak: rozmieszczenie muzyków w orkiestronie, rodzaj muzyki czy dobór scenografii.

Zastosowanie wynalazku jest szczególnie cennym osiągnięciem z uwagi na uzyskanie zmiany jakości odbioru muzyki poprzez naturalne odbicia dźwięku bez angażowania elektroakustycznego wspomagania. Modernizacja orkiestronu spowodowała poprawę akustycznej interakcji pomiędzy sceną, orkiestrą i widownią. Obecnie trwają dalsze badania i analizy akustyczne nowego systemu, a bieżąca współpraca z zespołem Opery Krakowskiej umożliwia zgłębianie możliwości tego rozwiązania oraz weryfikację symulacji obliczeniowych.

Proces wdrożenia innowacyjnej konstrukcji odbył się w sierpniu 2019 r. w ramach projektu „Modernizacja technologii sceny Opery Krakowskiej” dofinansowanego ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego. Warto wspomnieć, że w orkiestronie zastosowano już m.in. systemy rozpraszające dźwięk, które były przedmiotem wcześniejszych zgłoszeń patentowych naukowców z AGH.

Nad poprzednimi oraz najnowszą konstrukcją pracowali naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej pod kierownictwem dr. hab. inż. Tadeusza Kamisińskiego, prof. AGH, z Katedry Mechaniki i Wibroakustyki na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. Współpraca zespołu badaczy z AGH z Operą Krakowską trwa od momentu podjęcia budowy obiektu w 2007 r. Nasi naukowcy wykonują opinie i ekspertyzy akustyczne, a Opera Krakowska służy jako laboratorium do kształcenia studentów, którzy często stają się jej cenionymi pracownikami.