23.02.2021

Naukowcy z AGH laureatami nagród Ministra Edukacji i Nauki za rok 2020

Prof. dr hab. inż. Janusz Krzysztof Kowal i dr inż. Patryk Orzechowski znaleźli się w gronie wybitnych badaczy i akademików nagrodzonych przez Ministra Edukacji i Nauki za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności naukowej, dydaktycznej, wdrożeniowej i organizacyjnej oraz za całokształt dorobku.


Prof. dr hab. inż. Janusz Kowal otrzymał nagrodę za całokształt dorobku naukowego. To niezwykle ważna i prestiżowa kategoria, w której wyróżnienia odbierają wybitne osobowości polskiej nauki i szkolnictwa wyższego za swoją wieloletnią działalność naukową, dydaktyczną oraz organizacyjną. Laureaci to osoby, które w trakcie swoich karier zawodowych pełnią wiele ważnych ról oraz poświęcają się różnym aspektom działalności naukowej, a także akademickiej – od opieki naukowej i dydaktycznej roztaczanej nad młodą kadrą naukową, przez prowadzenie badań, odkrywanie nowych technologii, tworzenie teorii i dzieł naukowych, po zarządzanie podmiotami i organizację ich działalności, nawiązywanie i rozszerzanie współpracy międzynarodowej oraz upowszechnianie wiedzy.

Prof. Janusz Kowal jest wybitnym nauczycielem akademickim od początku kariery związanym z Wydziałem Maszyn Górniczych i Hutniczych (od 1992 r. – Inżynierii Mechanicznej i Robotyki). Specjalizuje się w mechanice, wibroakustyce i dynamice maszyn. W badaniach skupia się nad problematyką eliminacji drgań w ich szkodliwym aspekcie oddziaływania na maszyny i urządzenia oraz na organizm ludzki. Jest autorem ponad 200 publikacji, w tym kilku książek, oraz patentów.
Na macierzystej uczelni zajmował wiele ważnych stanowisk. Był kierownikiem Katedry Automatyzacji Procesów (1994–2015), w latach 1990–1992 prodziekanem Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych, a następnie w latach 1992–1993 i 1993–1996 prodziekanem i w latach 1996–1999 oraz 2005–2012 dziekanem Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. W latach 1999–2002 pełnił funkcję prorektora ds. Nauki, a w latach 2002–2005 – prorektora ds. Badań Naukowych AGH.
Członek NOT (od 1975), Komisji Mechaniki Stosowanej PAN (od 1996), członek Komitetu Mechaniki PAN (od 2012), przewodniczący Komitetu Budowy Maszyn PAN (od 2016), wiceprezes Krajowej Rady Maszyn Górniczych, członek zespołu do spraw nagród prezesa Rady Ministrów (od 1998). Członek Międzynarodowego Instytutu Akustyki i Wibracji oraz ASEE – American Society for Engineering Educations.
Doktor honoris causa Politechniki Lubelskiej (2015), Politechniki Śląskiej (2015), Politechniki Świętokrzyskiej (2016) i Politechniki Białostockiej (2018). Od 2019 r. przewodniczący Zespołu II – Nauk Inżynieryjno-Technicznych – Rady Doskonałości Naukowej.


Dr inż. Patryk Orzechowski
został laureatem nagrody za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności naukowej. Nagrody w tej kategorii są przyznawane m.in. za: prowadzenie badań naukowych, w wyniku których została zdobyta nowa wiedza nienastawiona na bezpośrednie zastosowanie komercyjne bądź nowa wiedza i umiejętności nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług, lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń; prowadzenie prac rozwojowych, w wyniku których nabyto, połączono, ukształtowano lub wykorzystano dostępną aktualnie wiedzę lub posiadane umiejętności; kierowanie zespołami badawczymi.

Dr inż. Patryk Orzechowski jest adiunktem na Wydziale Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej, pracuje również jako Data Scientist na University of Pennsylvania (USA). Specjalizuje się w uczeniu maszynowym, analizie dużych zbiorów danych (big data) i metodach sztucznej inteligencji oraz ich zastosowaniu w bioinformatyce i medycynie precyzyjnej. Ekspert w zakresie eksploracji danych i biklasteryzacji, nowoczesnej technice uczenia maszynowego, stosowanej m.in. w detekcji markerów nowotworowych, analizie mechanizmów transkrypcji genów oraz opracowywaniu terapii celowanych dla szeregu chorób. Autor wiodącego algorytmu biklasteryzacji dla dużych zbiorów danych (EBIC), współautor publikacji poświęconych m.in. opracowaniu nowych zbiorów do analizy porównawczej metod uczenia maszynowego (PMLB), porównaniu skuteczności metod regresji, wykorzystaniu automatycznego uczenia maszynowego (AutoML) w metabolomice, czy też zastosowaniu sieci neuronowych do analizy elektronicznej dokumentacji medycznej.


W 2020 r. do Ministerstwa Edukacji i Nauki wpłynęły 124 wnioski o przyznanie nagród, z czego do oceny merytorycznej zespołu doradczego zostało zakwalifikowanych 111. Minister podjął decyzję o przyznaniu 74 nagród, w tym 57 indywidualnych i 17 zespołowych.