18.02.2021

Hel-3 z Księżyca – spin-off z AGH i firma z USA podpisały list intencyjny


Fot. Thales Alenia Space/Briot. ESA

Wywodząca się z AGH spółka spin-off Solar System Resources Corporation oraz amerykańska firma US Nuclear Corp. podpisały list intencyjny na dostawy rzadkiego izotopu helu-3 ze złóż zlokalizowanych na Księżycu. Ziemskie zasoby tego „kosmicznego pierwiastka” są na wyczerpaniu, ale jego księżycowe złoża szacowane są na miliony ton.

Hel-3 to nadzieja ludzkości na tanią, ekologiczną energię termojądrową bez produkcji odpadów promieniotwórczych. Szacuje się, że 200 ton helu-3 wystarczyłoby, aby pokryć globalne roczne zapotrzebowanie energetyczne całej ludzkości bez produkcji gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń, bez uciążliwych społecznych wyrzeczeń i poświęceń. Hel-3 znajduje także wiele innych zastosowań poza energetyką, są to: badania naukowe, kriogenika, komputery kwantowe, obrazowanie płuc za pomocą MRI. Izotop jest również niezbędny do działania systemów bezpieczeństwa wykrywających przemyt materiałów rozszczepialnych, które stosowane są na lotniskach i przejściach granicznych na całym świecie. Warto wspomnieć, że po atakach terrorystycznych 11 września 2001 r. zapotrzebowania na ten izotop dramatycznie wzrosło, podobnie, jak jego cena.

Hel-3 występuje w bardzo niewielkich ilościach w naturalnym helu, którego na Ziemi jest bardzo mało. Produkcja tego izotopu z naturalnego helu nie jest opłacalna. Wszelkie dostępne na Ziemi zasoby helu-3 są produktem ubocznym konserwacji broni jądrowej – teoretycznie ten proces może dostarczyć około 300 kg helu-3, co zapewni produkcję na poziomie ok. 15 kg rocznie. Całkowita podaż strategicznego helu-3 w USA wynosi około 29 kg, a kolejne 187 kg zostało zmieszane ze zmagazynowanym gazem ziemnym – zasoby te nie są odnawialne. Hel-3 występuje w dużych ilościach na Księżycu (100 milionów razy więcej niż w złożach na Ziemi), gdzie był wychwytywany przez miliardy lat z wiatru słonecznego. W warunkach „księżycowych” jest to surowiec odnawialny, gdyż wiatr słoneczny cały czas go nanosi.

Według szacunków 1 kg helu-3 w fuzji jądrowej z 0,65 kg deuteru dostarczy około 19 MW energii przez cały rok. Oznacza to, że z 500 kg helu-3 można produkować 5 GW czystej, ekologicznej energii 24h/dobę przez rok dla miasta wielkości Berlina (3,65 miliona mieszkańców), a wartość wyprodukowanej energii elektrycznej przekroczyłaby 9 miliardów euro.

W podpisanym liście intencyjnym firma Solar System Resource Corporation Sp. z o. o. wyraża wolę dostarczenia 500 kg izotopu helu-3 do roku 2028–2032, natomiast Nuclear Corp. wyraża wolę odbioru tej dostawy. Obecna cena rynkowa izotopu helu-3 wynosi 16,6 miliardów dolarów za tonę.

W wydanym przez firmy wspólnym oświadczeniu czytamy:

W związku z dramatycznym kryzysem klimatycznym i pandemicznym i pilną potrzebą znalezienia nowych alternatywnych źródeł ekologicznej, czystej, bezpiecznej i stabilnej energii, akceptowalnych przez międzynarodowe środowisko ekologiczne, które zaspokoją potrzeby dynamicznie rozwijającej się światowej populacji i ekonomii XXI wieku, które nie będą zaburzać ekosystemów w związku z eksploatacją surowców energetycznych, mając również na uwadze brak możliwości pełnego zaspokojenia tych potrzeb w przyszłości przez klasyczne odnawialne źródła zielonej energii - potrzebę ich dywersyfikacji, Solar System Resources Corporation Sp. z o. o., która jest innowacyjnym przedsiębiorstwem w sektorze górnictwa kosmicznego oraz US Nuclear Corp., który jest innowacyjnym przedsiębiorstwem w sektorze energii termojądrowej i sektorze urządzeń jądrowych, zdecydowały się ustanowić współpracę w obszarze wspólnego rozwoju i wspierania energetyki termojądrowej celem efektywnego poszukiwania i rozwiązania nierozwiązanego problemu taniej i czystej energii.

Solar System Resources Corporation Sp. z o. o. specjalizuje się w górnictwie kosmicznym. Prowadzone przez firmę działania obejmują rozpoznanie i weryfikację in-situ złóż surowców kosmicznych, a następnie ich eksploatację. Otwarta na współpracę z partnerami z całego świata spółka stara się przede wszystkim stworzyć rynek na surowce, wyroby i technologie kosmiczne oraz zidentyfikować potrzeby odbiorców przemysłowych. Firma aktywnie zabiega o silniejszą współpracę Polski z USA oraz NASA, przystąpienie Polski do programu Artemis i Artemis Accords, a także mocniejsze zaangażowaniem Unii Europejskiej w eksploatację surowców kosmicznych we współpracy z USA. Współzałożycielem oraz prezesem zarządu Solar System Resources Corporation jest dr inż. Adam Jan Zwierzyński z Wydziału Wiertnictwa, Nafty i Gazu.

US Nuclear Corp. to amerykańska korporacja nuklearna będąca spin-off Projektu Manhattan (Manhattan Engineer District). Uczestniczy w najbardziej zaawansowanych projektach rządu i armii USA. Jest zaangażowana w prace nad wykorzystaniem fuzji jądrowej do produkcji energii i innych zastosowań oraz do produkcji rzadkich izotopów stosowanych w medycynie.